Nga Hasan Aliaj-
Sapo mbërriti në destinacion, në redaksinë e gazetës Rrënjët, dhurata më e çmuar për vitin 2026, dërguar nga e nderuara, mikja e gjithë kombit shqiptar, zonja Olimpia Gargano: libri i shumëpritur “La Scanderbeide” i autores italiane Margherita Sarrocchi, e lindur në Napoli rreth vitit 1560, i ribotuar pas 400 vitesh nga Gargano.
Ky është një fakt jashtëzakonisht interesant për ne shqiptarët, sepse historikisht, ndër shekuj, shumë autorë të huaj janë marrë me përkushtim me historinë e kombit tonë në periudha të ndryshme. Kjo ka një domethënie të veçantë, pasi përmes kërkimeve të tyre ata na kanë sjellë dëshmi të vyera të historisë sonë shekullore, ndaj së cilës duhet të përkulemi me respekt dhe konsideratë.
Librat që disponojmë deri më sot, si dhe botime të tjera ende pak të njohura, e dëshmojnë qartë këtë fakt. Poema homerike mbi figurën e heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, është një tjetër dëshmi e fuqishme e kësaj trashëgimie të pasur. Pikërisht në këtë pikë, studiuesja dhe kërkuesja e palodhur Olimpia Gargano ka një meritë të jashtëzakonshme për ribotimet e shumta që ka sjellë deri më sot.
Dua të ndaj edhe një fakt interesant. Disa vite më parë, pas shumë mundimesh dhe përpjekjesh, libri i Ugo Ojetti-t “L’Albania” ishte gati për botim në gjuhën shqipe. Meqenëse njiheshim virtualisht dhe Olimpia ishte bashkëpunëtore me gazetën, i shpreha dëshirën time për ta botuar librin në shqip, sapo të siguroja fondet e nevojshme. Nga ana tjetër e telefonit ndjeva gëzimin e saj dhe, me entuziazëm, më u përgjigj:
“Eh, sa mirë Hasan! Edhe unë jam gati ta ribotoj në italisht dhe do të ishte bukur të bënim një prezantim dinjitoz: ju në shqip dhe unë në italisht.”
E tillë është Olimpia Gargano: njeri modest, punëtore e palodhur dhe, si askush tjetër deri më sot, e përkushtuar ndaj çështjes shqiptare. Këtë e reflektojnë qartë ribotimet e saj të shumta, ashtu siç e dëshmon edhe ky libër që po ju paraqesim sot. Një vepër që, siç theksohet në parathënie nga prof. Matteo Mandalà dhe vetë studiuesja serioze Olimpia Gargano, përfaqëson një kontribut të çmuar shkencor dhe kulturor.
Sot kjo vepër, falë kujdesit dhe përkushtimit të saj, ndodhet në gjuhën italiane. Nuk i dihet së ardhmes që kjo vepër, e cila pasuron historiografinë shqiptare dhe nderon çdo shqiptar dhe kombin tonë, të vijë edhe në gjuhën e ëmbël shqipe.
Faleminderit për këtë prurje me rëndësi të jashtëzakonshme historike, mikja jonë Olimpia Gargano.
Miqësisht,
Hasani
Un libro mancante nella storiografia albanese
È appena giunto a destinazione, presso la redazione del giornale Rrënjët, il dono più prezioso per l’anno 2026, inviato dalla stimata amica dell’intero popolo albanese, la signora Olimpia Gargano: il tanto atteso libro “La Scanderbeide” dell’autrice italiana Margherita Sarrocchi, nata a Napoli intorno al 1560, ripubblicato dopo 400 anni grazie a Gargano.
Si tratta di un fatto di grande interesse per noi albanesi, poiché storicamente, nel corso dei secoli, numerosi autori stranieri si sono occupati con particolare dedizione della storia della nostra nazione in diversi periodi. Questo ha un significato profondo, poiché attraverso le loro ricerche essi ci hanno trasmesso testimonianze preziose della nostra storia secolare, verso la quale dobbiamo inchinarci con rispetto e considerazione.
I libri di cui disponiamo fino ad oggi, così come altre pubblicazioni ancora poco conosciute, lo dimostrano chiaramente. Il poema di carattere omerico dedicato alla figura del nostro eroe nazionale, Gjergj Kastrioti Skanderbeg, rappresenta un’ulteriore e potente testimonianza di questo ricco patrimonio. Proprio in questo contesto, la studiosa e instancabile ricercatrice Olimpia Gargano vanta un merito straordinario per le numerose ripubblicazioni da lei realizzate nel corso degli anni.
Desidero inoltre condividere un episodio significativo. Alcuni anni fa, dopo molti sforzi e sacrifici, il libro di Ugo Ojetti “L’Albania” era pronto per essere pubblicato in lingua albanese. Poiché ci conoscevamo virtualmente e Olimpia collaborava con il giornale, le espressi il mio desiderio di pubblicare l’opera in albanese non appena fossi riuscito a reperire i fondi necessari. Dall’altro capo del telefono percepii la sua gioia e, con grande entusiasmo, mi rispose:
«Che bello, Hasan! Anch’io sono pronta a ripubblicarlo in italiano e sarebbe davvero bello organizzare una presentazione dignitosa: voi in albanese e io in italiano».
Questa è Olimpia Gargano: una persona modesta, instancabile e, come pochi altri finora, profondamente impegnata nella causa albanese. Ciò è chiaramente riflesso nelle sue numerose ripubblicazioni, come dimostra anche il libro che presentiamo oggi. Un’opera che, come sottolineato nella prefazione dal prof. Matteo Mandalà e dalla stessa seria studiosa Olimpia Gargano, rappresenta un contributo scientifico e culturale di grande valore.
Oggi quest’opera, grazie alla sua cura e dedizione, è disponibile in lingua italiana. Non si può escludere che in futuro questa opera, che arricchisce la storiografia albanese e onora ogni albanese e la nostra nazione, possa essere pubblicata anche nella dolce lingua albanese.
Grazie per questo contributo di straordinaria importanza storica, nostra amica Olimpia Gargano.
Con amicizia,
Hasani
