Marrja e shpejtë e territorit të mbajtur prej kohësh nga Forcat Demokratike Siriane të udhëhequra nga kurdët nga qeveria siriane mori formë në një sërë takimesh me rrezik të lartë në Damask, Paris dhe Irak në fillim të këtij muaji, thanë për Reuters nëntë burime të informuara mbi samitet me dyer të mbyllura.
Rrëfimet, të pa raportuara më parë dhe të ndara me kusht anonimiteti, treguan se SHBA-të nuk penguan një operacion që ka ndryshuar rrënjësisht ekuilibrin e pushtetit të Sirisë, në kurriz të një aleati të dikurshëm.
Takimet i hapën rrugën presidentit sirian Ahmed al-Sharaa për të shënuar dy fitore të mëdha: për të çuar përpara premtimin e tij për të bashkuar të gjithë territorin sirian nën një udhëheqje dhe për t’u bërë partneri i preferuar sirian për administratën amerikane nën Presidentin Donald Trump, thanë burimet.
Ofensiva e tij në mënyrë efektive shkatërroi zonën autonome që autoritetet kurde kishin shpresuar ta ruanin në verilindje të Sirisë dhe vuri në provë kufijtë e mbështetjes së Uashingtonit për Sharaa-n, i cili dikur drejtonte degën lokale të al-Kaedës.
Por rebeli sirian i kthyer në president doli fitimtar, me të dërguarin e SHBA-së Tom Barrack i cili tha se Uashingtoni tani mund të bashkëpunonte me shtetin sirian dhe nuk kishte interes të mbante një rol të veçantë për SDF-në.
“Duket se Sharaa është një strateg i zoti”, tha një burim amerikan i informuar mbi qëndrimin e Uashingtonit ndaj Sirisë.
SIRIA PROPOZOI OFENSIVË JAVË MË PARË
SHBA-të kishin qenë mbështetëse të SDF-së që nga viti 2015, kur forca u krijua për të dëbuar grupin e Shtetit Islamik nga verilindja e Sirisë.
SDF-ja më vonë e përdori atë territor për të krijuar një enklavë autonome, me institucione të ndara civile dhe ushtarake.
Por në fund të vitit 2024, forcat rebele të Sharaa-s rrëzuan sundimtarin e hershëm Bashar al-Assad dhe u zotuan ta sillnin të gjithë Sirinë nën kontrollin e qeverisë së re, përfshirë zonat e drejtuara nga SDF-ja.
Pas muajsh bisedimesh në vitin 2025, një afat i fundit për integrimin e SDF-së me Damaskun kaloi me pak përparim.
Atëherë filloi të krijohej vrulli për një ofensivë.
Më 4 janar, një takim në Damask midis zyrtarëve sirianë dhe SDF-së mbi integrimin u ndërpre papritur nga një ministër sirian, sipas tre zyrtarëve kurdë.
Të nesërmen, një delegacion sirian udhëtoi për në Paris për bisedime të ndërmjetësuara nga SHBA-të me Izraelin mbi një pakt sigurie. Zyrtarët sirianë e kanë akuzuar Izraelin për mbështetjen e SDF-së dhe në Paris, ata i kërkuan zyrtarëve izraelitë të ndalojnë inkurajimin e kurdëve për të vonuar integrimin, thanë dy burime siriane të informuara mbi takimin.
Ndërsa ishin atje, zyrtarët sirianë sugjeruan një operacion të kufizuar për të rimarrë një pjesë të territorit të mbajtur nga SDF-ja dhe nuk morën kundërshtime, tha një burim tjetër sirian i informuar për këtë çështje.
Ministritë e informacionit dhe të jashtme të Sirisë nuk iu përgjigjën menjëherë pyetjeve të Reuters në lidhje me takimin e Parisit. Departamenti Amerikan i Shtetit e referoi Reuters në një deklaratë të Barrack të lëshuar të martën, e cila i bënte thirrje SDF-së të integrohej dhe tha se SHBA-të nuk kishin interes për një prani ushtarake afatgjatë në Siri.
“Duke qenë vetë i pranishëm gjatë gjithë takimit trepalësh në Paris, Izraeli nuk e miratoi kurrë një sulm nga ushtria siriane ndaj kurdëve sirianë. Çdo pretendim se ne e bëmë këtë është i rremë”, tha Yechiel Leiter, ambasadori izraelit në SHBA.
Qeveria siriane mori një mesazh të veçantë nga Turqia se Uashingtoni do të miratonte një operacion kundër SDF-së nëse civilët kurdë do të mbroheshin, tha një zyrtar sirian.
Turqia ka ndërhyrë vazhdimisht në Siri kundër SDF-së, duke e akuzuar atë për lidhje me Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit, e cila është e jashtëligjshme, e cila luftoi një kryengritje dekadashe në Turqi.
“Marrëveshja në Paris i dha dritën jeshile kësaj lufte”, tha zyrtarja politike kurde Hadiya Youssef.
Kurdët thonë se ne i tradhtuam ata
Dy javë më vonë, ofensiva ishte duke u zhvilluar dhe Uashingtoni filloi t’i sinjalizonte SDF-së se po tërhiqte mbështetjen e saj të kahershme, thanë një diplomat amerikan, një nga burimet siriane dhe një bashkëbisedues tjetër sirian i informuar për këtë çështje.
Më 17 janar, Barrack u takua me komandantin e SDF-së, Mazloum Abdi, në rajonin e Kurdistanit të Irakut dhe i tha atij se interesat e SHBA-së janë me Sharaa-n, jo me SDF-në, thanë të tre burimet. Një zyrtar i SDF-së e mohoi këtë informacion.
Një zyrtar ushtarak amerikan dhe dy zyrtarë kurdë thanë se SHBA-të i kishin dhënë SDF-së garanci për mbrojtje nëse ofensiva e Sharaa-s dëmtonte civilët kurdë ose destabilizonte qendrat e paraburgimit që mbajnë të burgosur të Shtetit Islamik .
Ndërsa trupat siriane përshkuan zonën që fillimisht kishin planifikuar të pushtonin, ushtria amerikane i nxiti ata të ndalonin përparimet e tyre dhe avionët e koalicionit qëlluan me sinjale paralajmëruese mbi disa zona të nxehta. Por këto veprime nuk i përmbushën pritjet kurde.
“Ajo që po bëjnë forcat e koalicionit dhe zyrtarët amerikanë nuk është e pranueshme”, tha Youssef, zyrtari politik kurd. “A po ju mungojnë vërtet parimet? A jeni kaq të gatshëm të tradhtoni aleatët tuaj?”
I pyetur në lidhje me garancitë e SHBA-së, Departamenti Amerikan i Shtetit ia referoi Reuters deklaratës së Barrack-ut mbi integrimin e SDF-së.
SHARAA PO THUAJSE E TEPRON DORËN
Sharaa pothuajse e teproi me rolin e tij në fazën përfundimtare të ofensivës, thanë burimi amerikan i informuar mbi qëndrimin e Uashingtonit dhe dy burime të tjera amerikane të njohura me politikën e saj.
Forcat e tij kishin rimarrë me shpejtësi provincat me shumicë arabe nga SDF-ja dhe vazhduan të përparonin. Deri më 19 janar, ata kishin rrethuar qytetet e fundit të mbajtura nga kurdët në verilindje të Sirisë, pavarësisht një armëpushimi të shpallur një ditë më parë.
Por administrata amerikane ishte e zemëruar që trupat siriane e kishin injoruar armëpushimin dhe kishin frikë nga dhuna masive kundër civilëve kurdë, thanë tre burimet amerikane. Dy nga burimet thanë se ligjvënësit amerikanë po shqyrtonin rivendosjen e sanksioneve ndaj Sirisë nëse luftimet do të vazhdonin.
Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha Reuters se SHBA-të po monitorojnë zhvillimet në Siri “me shqetësim të madh” dhe u bëri thirrje të gjitha palëve të “prioritizojnë mbrojtjen e civilëve në të gjitha grupet minoritare”.
Ndërsa forcat e tij po i afroheshin fortesave të fundit të kurdëve, Sharaa njoftoi papritur një armëpushim të ri të martën. Ai tha se trupat e tij nuk do të vazhdonin nëse SDF do të propozonte një plan integrimi deri në fund të javës.
Tre burimet amerikane thanë se njoftimi i papritur i Sharaa-s e kishte kënaqur Uashingtonin dhe se ai tani ishte “i pastër”.
Pak minuta më vonë, Barrack lëshoi deklaratën e tij.
Qëllimi fillestar i SDF-së si një forcë luftarake kundër Shtetit Islamik kishte “skaduar kryesisht”, tha ai, dhe mundësia më e madhe për kurdët ishte nën qeverinë e re të Sharaa-s.
